Sıkça Sorulan Sorular

Ülkemizdeki Alkol'lü Araç Kullanımı Sınırlamaları?

Sürücüler için belirlenen yasal üst sınır olan 0.5 promil'i aşmamak için 70 kg ağırlığındaki bir kişinin bir defada alabileceği alkol miktarı 20 gr (25 ml)'dir. Buna göre, içki türlerine göre içilebilecek azami miktarlar;

• 800 ml light bira
• 500 ml normal bira
• 300 ml ekstra bira
• 200 ml şarap veya köpüklü şarap
• 150 ml likör şarabı
• 55 ml Yeni rakı, Tekirdağ rakısı
• 50 ml cin veya %50 alkol içeren viski
• 60 ml %40 alkol içeren viski, votka

Yapılan araştırmalarda kan alkol düzeyinin 1 saatte %12-20 mg azaldığını ortaya koymuştur. Adli vakalarda Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulunca bu bilgiler göz önüne alınarak kan alkol düzeyinin 1 saatte ortalama %15 mg azaldığı kabul edilmektedir.
Karayolları Trafik Kanununda; alkollü içki, uyuşturucu veya keyif verici maddelerin etkisi altında araç sürme yasağı 48. madde de yer almaktadır.

Alkol Testi Nedir?

Alkol genel anlamıyla merkezi sinir sistemimizin işleyişini bozan bir uyuşturu türüdür. Düşük miktarlarda alınan alkol hareket kabiliyetimizi, sağlıklı düşünme ve muhakeme yeteneğimizi kısıtladığı gibi, yüksek seviyelerde alınan alkol bilinç kaybından ölüme kadar giden sonuçlara yol açabilmektedir.

Alkolün zararlarının bu denli önemli olması, çevre ve toplum güvenliğinin sağlanması amacı ile alkol ölçümü metodlarının da geçtiğimiz birkaç onyıldan bu yana gelişmesine sebep olmuştur.

Alkol ve sebep olduğu hasarlar, kandaki alkol konsantrasyonu (yoğunluğu) olarak bilinen, BAC değeri ile ölçülmektedir. Fakat alkol miktarının belirlenmesi amacı ile kan testi yapılması, hem eğitimli tıp personeli tarafından gerçekleştirilmesini, hem de bu testlerin laboratuarlarda analiz edilmesini gerektirir. Ayrıca testin sonuçlarının alınması için bir süre beklenmesine ihtiyaç vardır. Bu ise BAC değerinin hemen belirlenmesinin gerektirdiği durumlarda pratik olmaktan uzaktır. Bu sınırlandırmalardan dolayı, kandaki alkol konsantrasyonu insan nefesinden belirlenmesi konusunda çalışmalar başlatılmış ve başarıya ulaşılmıştır. Böylece alkol testi hemen her türlü koşulda ve hemen herkes tarafından yapılabilmektedir.

Testler ağırlıklı devlet organları tarafından sarhoş sürücülerin belirlenmesi, ceza evlerinde alkol kullanımının tespit ve önlenmesi gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Bu tip alkol testleri aynı zamanda çalışma yerinde güvenliğin korunması amacıyla şirketlerde, hastane acil servislerinde, üniversite ve yüksek okul kampüslerinde, araştırma laboratuarlarında, bağımlılık tedavi merkezlerinde ve benzeri birçok kuruluş ve alanda da yaygın olarak kullanılmaktadır.

Nefesten alkol belirlenmesi testleri genellikle aynı kategori içine sıkıştırılsa da, aralarında oldukça belirgin farklar vardır. Kimyasal reaksiyonlar, kızılötesi izleme sistemleri, ya da yakıt hücreleri kullanılarak yapılan nefesten alkol belirlenmesi testleri bu farklılıklardan bazılarıdır.

En yaygın olan, bizim de Alkolitre olarak adlandırdığımız, kişinin bir cihazın içine doğru üflemesini gerektiren testtir. Nefes, cihazın içinde kimyasallar bulunan cam kanallarından geçer. Bu kimyasallar, nefesteki alkolle reaksiyona girerek kişideki alkol miktarını çeşitli renkler alarak belirtirler.

Neden Nefes Testi ?

Alkol zehirlenmesi, yasal olarak kandaki alkol yoğunluğu (BAC) ile belirlenir. Fakat kan örneğinin olay yerinden alınarak laboratuara götürülmesi ve sonucun beklenmesi, sürücünün alkollü araç kullandığını ispatlayabilecek yeterlilikte ve süratte gerçekleşmez. İdrar örneği alınmasının da en az bir önceki kadar kullanışsız olması sonucunda, BAC değerinin belirlenmesinde şüphelinin vücuduna müdahale edilmeksizin hızla gerçekleştirilmesinin gerekli olduğuna kanaat getirilmiştir.

Bu nedenle Türkiye'de de yaygın olarak trafık polisleri tarafından bu test kullanılır.

Alkolitre Nedir ve Nasıl Çalışır ?

Alkolitre, bütün dünyada, özellikle Avrupa Birliği Ülkeleri ve Amerika'da kabul görmüş Alcoscan BAC cihazıdır. Orijinal alkol ölçerler 1954 yılında Borkenstein tarafından icad edilmiştir. Zaman içinde geliştirilen modelleri mevcut olan cihaz, üç ana sisteme sahiptir; nefes örneğini toplayıcı sistem, kimyasal bir solüsyon (reagent olarak adlandırılır) barındıran cam ampüllere sahip kimyasal reaksiyon sistemi, ve bir ışık kaynağı, ışık enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren iki adet ışık pili (fotosel) ve bu iki fotosel arasındaki elektrik akım farkını ölçen bir ölçüm cihazı. Temel olarak bu yapı, ampullerde oluşan fark edilebilir renk değişimlerini kullanarak temiz cam ampülden geçebilen ışık miktarını ölçer.

Alkolitre ile nefes örneği nasıl alınır?

Plastik bir tüp yardımı ile nefes örneği, içinde piston bulunan bir silindire aktarılır. Cihazın içinde bulunan termostat, silindir içindeki ısıyı 50 santigrad derecede (+/- 3 derece tolerans payı ile) sabit tutar. Cihazın üzerindeki ısı göstergesinden test cihazını kullanan kişi de ısıyı takip edebilir.  Cihazın içindeki odacık, tam olarak 52,5 mililitre ciğer nefesini hapsedecek şekilde tasarlanmıştır. Bunu yapabilmek için öncelikle 56,5 mililitreyi içeri çekerek arta kalan 4 mililitrelik havayı odacık ve test ampulü arasındaki tüp arasında bekletir (tıpkı diş macunu bittiğinde tüpün ön kısmındaki boşlukta kalan ve kullanılamayan diş macunu gibi).

Isı çok önemlidir, eğer düşükse test sonucu hatalı olarak yüksek çıkacaktır, ısı yüksek olursa da tam tersi olarak düşük çıkacaktır. Breathalyzer, derin ciğer nefesini (kişinin verdiği nefesin sonundaki miktar) ölçmek için tasarlandığından, odacık da nefesin bu bölümünü hapsetmektedir. Nefesin kalan kısmı, silindirin etrafındaki hava kanallarından dışarı atılır.

Alkol ve İnsan Vücudu

Kanda bulunan çok yüksek alkol konsantrasyonu (100 mililitrede 0.35 gram alkol, diğer bir deyişle 210 litre nefeste 0.35 gram alkol) koma ve ölümle sonuçlanabilir. Amerikan Tıp Derneği'nce saptanan sınırlar, tüm insanlarda alkol etkisinin 100 mililitrede 0.04 gram ile başladığını göstermektedir. Aşağıdaki tablo genel olarak alkolün miktara göre etkilerini göstermektedir.

BAC (Promil)	Safha	Klinik semptomlar
0.01 - 0.50	Klinik değil	Sıradan gözlemleme ile neredeyse normal davranışlar.
0.30 - 1.20	Coşku	Hafif coşku ve sevinç hali, sosyal davranışlar ve konuşkanlık
		Artan özgüven, azalan algı ve ahlaksal sınırlar, dikkat dağılması
		Muhakeme kabiliyetinde azalma
		Algısal ve hareketsel becerilerin azalması
		Detaylı performans deneylerinde başarısızlık
	Heyecan	Duygusal dengesizlik, eleştiri yeteneğinin kaybı
		Algıda, hafıza ve iletişimde beceri kaybı
		Tepkide azalma, tepkiye cevap verme süresinin uzaması
		Azalan görsel keskinlik, odaklamada gecikme
		Algısal ve hareketsel koordinasyonun bozulması, denge bozulması
		uyuklama
	Kafa karışıklığı	Yer bulma sorunu, kafa karışıklığı, sersemlik
		Abartılı duygusal haller
		Görsel ve algısal hatalar, renk, şekil ve boyut algılamalarında hatalar
		Ağrı eşiğinin artması
		Kas koordinasyonunda beceri kaybı, sendeleyerek yürüme, dil sürçmesi ve kelimeleri yuvarlama
		Apati, umursamazlık
	Uyuşukluk	Genel hareketsizlik hali, hareket yeteneğinde artan kayıp
		Etkilere fark edilir ölçüde geç tepki verme/hiç tepki vermeme
		Dikkat edilir derecede kas kontrolünde azalma, yürüme veya ayakta durmada zorlanma
		Kusma, mide bulanması
		Bulanık bilinç, uyku veya sersemlik hali
3.50 - 5.00	Koma	Tam bilinçsizlik hali.
		Reflekslerin çalışmaması
		Normal ötesi vücut ısısı
		Dolaşım ve solunumda yetersizlik/kontrol edememe
		Ölüm tehlikesi
4.50 +	Ölüm	Solunum yetmezliğinden ölüm.

Tüm Alkolitre modelleri ile 0.00 ve 4.00 arasındaki BAC (Promil) değerinizi ölçebilirsiniz.